Nationalen Aktiounsplang fir Kollektivverträg ass weider net publizéiert

Um Dësch vum Lëtzebuerger Sozialdialog läit bis ewell keen Dokument, dat als ofgeschlossenen nationalen Aktiounsplang iwwerpréift ka ginn. Status huet bis de 15. Juli weder en ëffentleche Plangtext nach zwou onofhängeg, renomméiert Quelle fonnt, déi en Accord tëscht Regierung, Gewerkschaften a Patronat confirméieren.

Déi lescht autoritativ Informatioun weist op eng méi enk Geschicht: D'Europäesch Kommissioun huet den 8. Juli 2026 d'Vertragsverletzungsprozedur INFR(2026)2133 opgemaach. Lëtzebuerg hat hir no der Ausso vu Bréissel keng national Moossnam gemellt, mat där d'Direktiv (EU) 2022/2041 ëmgesat gëtt. D'Frist dofir war schonn de 15. November 2024 ofgelaf.

„Bis haut hunn Zypern a Lëtzebuerg der Kommissioun nach keng national Ëmsetzungsmesurë gemellt.“ — Europäesch Kommissioun

Lëtzebuerg krut zwee Méint Zäit fir ze äntweren an hir Moossnamen ze notifizéieren. Eng net zefriddestellend Äntwert kann zu engem begrënnten Avis als nächster Etapp féieren. D'Prozedur bedeit net, datt elo direkt eng Geldstrof fälleg gëtt oder Aarbechtskontrakter geännert ginn.

Wat Lëtzebuerg elo schonn erfëlle muss

Déi verbindlech Ufuerderunge stinn am Artikel 4 vun der Direktiv. D'Memberstaate musse mat de Sozialpartner d'Kollektivverhandlungen iwwer d'Lounfestsetzung fërderen.

• Gewerkschaften a Patronatsvertrieder sollen déi néideg Capacitéite fir Verhandlungen opbauen, besonnesch um sektoriellen oder brancheniwwergräifenden Niveau.
• Béid Säite sollen Zougang zu passenden Informatioune kréien, fir konstruktiv a sachlech informéiert iwwer Léin ze verhandelen.
• Salariéen a Gewerkschaftsvertrieder musse géint Diskriminéierung an Amëschung am Zesummenhang mat Kollektivverhandlunge geschützt ginn.
• Ënner 80 % Ofdeckung muss de Staat e fërderleche Kader an en ëffentlechen Aktiounsplang mat konkrete Mesuren an engem kloren Zäitplang schafen.

De Plang muss der Kommissioun gemellt a spéitstens all fënnef Joer iwwerpréift ginn. Dës Bestëmmunge gëllen och nom Urteel vum EU-Geriichtshaff vum 11. November 2025 weider.

Déi 80 % sinn dobäi keng obligatoresch Schlussquot, déi Lëtzebuerg erreeche muss. Si sinn de Seuil, deen d'Flicht fir en Aktiounsplang ausléist. Verbindlech ass, konkret Schrëtt fir eng progressiv méi héich Ofdeckung ze huelen an dobäi d'Autonomie vun de Sozialpartner ze respektéieren.

Budget a Kalenner bleiwen eidel Felder

D'Direktiv gesäit keng fix Finanz-Enveloppe fir Lëtzebuerg vir. Sue fir Formatiounen, Verhandlungscapacitéiten, Datenerhiewung oder Sensibiliséierung missten am nationale Plang, an engem Gesetz oder a spéidere Budgetsdecisioune festgehale ginn. Well keen definitive Plang publizéiert ass, loosse sech weder e Budget nach national Ëmsetzungsdatumer oder zousätzlech Indicateure verifizéieren.

Och eng politesch Zouso an engem Aktiounsplang ännert net automatesch Léin oder Reegelen an de Betriber. D'Wierkung hänkt vum Instrument of: E Gesetz kann a sengem Beräich verbindlech sinn, e Kollektivvertrag gëllt a sengem gesetzlechen Ëmfang, wärend eng Etüd oder eng Sensibiliséierungscampagne nach keen neit Recht fir Salariéeë schaaft.

De Konflikt geet op den Oktober 2024 zeréck. Eng Sëtzung vum Comité permanent du travail et de l'emploi gouf virzäiteg ofgebrach, nodeems d'Gewerkschaftsvertrieder dem deemolegen Aarbechtsminister Georges Mischo seng Approche refuséiert haten. Si hu sech ënner anerem dogéint gewiert, datt net gewerkschaftlech Delegéiert Accorde kéinten aushandelen, ouni datt representativ Gewerkschafte bedeelegt wieren.

Wéi haart d'Ausernanersetzung gefouert gouf, weist dem LCGB-Nationalpresident Patrick Dury seng Ausso: „Dësen Aktiounsplang ass dee schlëmmsten Ugrëff op de Lëtzebuerger Sozialmodell.“ Nodeems de Marc Spautz Aarbechtsminister gi war, hunn den OGBL-LCGB-Bündnis an de Ministère am Januar 2026 en neien Aarbechtsprogramm festgeluecht. De Spautz huet seng Positioun esou formuléiert: „D'Kaarte sinn de gesetzleche Kader.“

D'Chamber huet de Gesetzesprojet 8437, deen den 30. August 2024 deposéiert gouf, an engem Rapport vum Abrëll 2026 nach als an der Kommissioun beschriwwen. D'Formell Ausso vu Bréissel am Juli confirméiert, datt duerno keng national Ëmsetzungsmesurë gemellt gi waren.

59 % sinn déi lescht belastbar Mooss

Déi lescht zitéiert Donnéeë vun der STATEC aus der Structure of Earnings Survey 2018 setzen d'Ofdeckung duerch Kollektivverträg op 59 % an der ganzer Ekonomie. Ouni ëffentlech Verwaltung an ëffentlech Bildung waren et 53 %. Eurofound iwwerhëlt déi selwecht Zuelen.

D'Ënnerscheeder tëscht de Secteure ware grouss: 38 % am Eenzelhandel, 21 % am Horesca-Beräich a 14 % bei professionellen, wëssenschaftlechen an techneschen Aktivitéiten, géintiwwer 75 % am Gesondheets- a Sozialwiesen. Bei Entreprisë mat 10 bis 49 Beschäftegte waren et 30 %, bei Betriber mat méi wéi 1.000 Leit 79 %.

OGBL an LCGB gesinn eng Ofdeckung vun op d'mannst 80 % als zentral fir de Lëtzebuerger Sozialmodell ze stäerken. D'UEL hält dogéint, datt 80 % keen absolut Resultat ass, dat erreecht muss ginn, an datt d'Wirtschaftsstruktur vum Land berücksichtegt gehéiert. Juristesch ënnerstëtzt d'Direktiv déi méi enk Liesart vun der UEL, verlaangt awer trotzdeem moossbare Fortschrëtt.

Den Text gëtt den eigentlechen Test

D'Ofdeckungsquot ass domat de gemeinsame Mindesttest fir Fortschrëtt. En eens ginn nationalt Basisjoer, sektoriell Etappenziler oder eng Method, no där ofgedeckt Salariéeë gezielt ginn, konnt awer net verifizéiert ginn.

Fir Salariéen an Entreprisë verännert d'Bréisseler Warnung den Ament näischt un de bestoende Kollektivverträg oder um Aarbechtsrecht. Konkret gëtt et eréischt, wann den nationalen Text publizéiert ass. Da weist sech, ob finanzéiert Mesuren an duerchsetzbar Reformen dra stinn oder virun allem Consultatiounen a Promotioun. Bis dohinner bleift d'Behaaptung vun engem ofgeschlossenen Accord virzäiteg.