Just ee vu fënnef Beem am Lëtzebuerger Bësch ass nach gesond

Vu fënnef Beem an eise Bëscher ass haut just nach ee richteg gesond. Dat ass d'nüchter Bilan aus de leschten offiziellen Erhiewungen: ronn 80 % vun de Beem weisen sichtbare Schued — d'Sputt vu widderholl Dréchentjoren, Hëtztstress am Summer an ëmmer méi grousse Buerekäferplo, déi eise Bësch geschwächt an heiansdo esouguer zum Ofstierwe bruecht hunn.

D'Zuele kommen aus zwou Quellen. Op der enger Säit de jäerleche phytosanitäre Inventaire vun der Administration de la nature et des forêts (ANF), déi all Summer d'Krounen vu Beem op fest Plazen ënnersicht. Op der anerer Säit den drëtten nationale Bëschinventaire (IFN3), deen am November 2025 virgestallt gouf. Zesumme molen se d'Bild vun engem Bësch, deen zanter méi wéi fënnef Joer ëmmer méi séier ofbaut — an d'Regierung mécht keen Hiel dorobber, datt sech dat wuel net esou séier ëmdréint.

E Bësch, deen net méi zur Rou kënnt

D'ANF deelt all ënnersichte Bam no dorunner an, wéi staark seng Kroun ausgedënnt ass. Am Inventaire vum Summer 2023 — 1.176 Beem op 51 Parzellen, opgeholl tëscht dem 20. Juli an dem 15. August — waren nëmmen 14,5 % an der Klass 0, also ouni sichtbare Schued. Méi wéi d'Hallschent, 55 %, hate mëttel bis schwéier Schied, an 12,3 % waren am fortgeschrattenen Ofstierwen oder scho futti. An de Mëtt-1980er Jore louch den Undeel vun de gesonde Beem nach iwwer 80 %. Zanter 2019 geet et ouni Ënnerbriechung erof.

E méi naasse Summer 2024 huet e liichten Otemschöpfer bruecht an den Undeel vun de gesonde Beem erëm a Richtung ee vu fënnef gehuewen. Mä d'Verbesserung ass fragil: véier vu fënnef Beem droen ëmmer nach d'Narbe vun den dréche Joren tëscht 2018 an 2022, an eng eenzeg dréche Saison kann de klenge Fortschrëtt erëm zréckdréinen.

Véier vu fënnef Beem weise Schied. Déi vill Dréchenten déi lescht Jore hunn hir Spure bei ville Beem hannerlooss an hir Vitalitéit a Widderstandsfäegkeet geschwächt.

Dës Ariichtung vum Ëmweltminister Serge Wilmes weist, firwat Fierschter ëmmer méi vun engem Bësch ënner Dauerstress schwätzen anstatt vun engem eenzelne schlechte Joer. Beem, déi duerch Waassermangel geschwächt sinn, ginn zur liichter Kéis fir Schädlingen a Krankheeten, déi se soss ewechstiechen.

D'Buch an d'Fiicht am schlëmmsten drun

De Schued ass net gläichméisseg verdeelt. Grad déi Aarten, déi eise Bësch präge, sinn am haartste getraff:

• D'Buch, eise wichtegste Lafbam, ass staark ofgebaut: den Undeel vun doudege Buche méi wéi verduebelt tëscht 2019 an 2024, vun 7 % op 15 %. An der Erhiewung 2023 konnt fir d'éischte Kéier keng eenzeg ënnersicht Buch méi an d'Kategorie „ouni Schued" gesat ginn.
• D'Fiicht, breet gepflanzt als Notzholz, ass duerch de Buerekäfer verwüst ginn, deen an waarmen an dréche Konditioune besonnesch gutt gedeit. An de leschten zéng Joer goufe ronn 1.200 Hektar Fiicht geschloen, fir d'Plo anzedämmen.
• Eechen an aner Lafbeem stinn och ënner Drock — nëmme ronn een Zéngtel gëllt als ouni Schued. Nolzbeem, Eechen an d'Hecke vum Éislek ginn als besonnesch betraff beschriwwen.

D'Fierschter féieren dat op eng ganz Rëtsch Ursaachen zréck, déi zesumme wierken: widderholl Dréchent an Hëtzt, e Buerekäfer, deen duerch méi mëll Wanteren nach besser proliferéiert, schlecht ugepasste Monokulturen, nei Krankheetserreeger an ze vill Stéckstoff am Buedem duerch Verkéier a Landwirtschaft. Kee Faktor eleng ass Schold — et ass hir Gläichzäitegkeet, déi d'Beem iwwerfuerdert.

Vum Späicher zur Quell fir CO2

Den IFN3, opgebaut op 1.845 Erhiewungspunkten tëscht Januar 2023 a Juli 2024, setzt d'Gesondheetsdaten an e méi laange Bou. De Lëtzebuerger Bësch deckt ronn 92.250 Hektar, also ëm déi 35 % vum Territoire, bal genau hallef-hallef ëffentlech (49,5 %) a privat (50,5 %). D'Lafbeem maachen elo 75 % vum Bësch aus, no 66 % am Joer 2010, well beschiedegt Nolzholzbestänn ofgeholl an ersat ginn.

Mä de Bësch wiisst vill méi lues wéi virdrun. De Volumewuesstum tëscht 2010 an 2023 ass am Verglach mat der Dekade virdrun staark erofgaang — ëm 21 % bei de Lafholzbestänn an ëm 32 % bei den Nolzholzbestänn — wärend d'Fläch vun de Fiichte-Kahlschléi sech méi wéi verduebelt huet, vun 850 op 2.050 Hektar. Déi opfällegst Erkenntnis: an dëser selwechter Period ass de Lëtzebuerger Bësch vun engem CO2-Späicher zu enger netto-Quell vu CO2 ginn, well Klimaschued a schädlingsbedéngt Schléi méi Kuelestoff fräisetzen, wéi d'Beem opsuckelen. D'Doudholz, e Moossstaf fir ofstierwend Bestänn, ass vu 6 op 27 Kubikmeter pro Hektar geklommen.

Net eleng — a wat de Staat mécht

Lëtzebuerg ass domat keen Eenzelfall. Uechter Mëtteleuropa weisen d'Bëscher déiselwecht Zeechen: an Däitschland fënnt d'bundeswäit Waldzustandserhebung och just ee vu fënnef Beem voll gesond, an d'Bëscher hu sech 2025 net erholl, mat Dréchent, Hëtzt a Buerekäfer als Ursaachen. Eise Réckgang ass d'lokal Liesart vun engem kontinentalen Trend.

D'Äntwert vun der Regierung heescht Upassung. 2024 goufe ronn 340 Hektar nei bepflanzt, an d'Staatssubventioune fir d'Opforsten sinn vun ronn 254.049 Euro (2015) op ëm déi 1,5 Milliounen Euro (2024) geklommen — mat der Ënnerstëtzung geziilt op divers, klimaresistent Aarten amplaz vun de fragille Monokulture vu fréier. En neie Bëschgesetz (Code forestier) vum August 2023 an eng Bäihëllef fir Ökosystemleeschtunge solle privat Besëtzer — déi d'Hallschent vum Bësch halen — motivéieren, beschiedegt Bestänn ëmzewandelen. E nationale Bëschprogramm ass an Ausaarbechtung.

D'Ministere gesinn dat als eng laangfristeg Rettung vun engem gemeinsame Gutt, net als séier Léisung. Bei der Virstellung vum nationalen Inventaire sot de Wilmes, d'Erausfuerderunge wären enorm, mä duerch e kollektive Kraaftakt kéint Lëtzebuerg seng Bëscher fir déi zukünfteg Generatiounen erhalen an hir Roll fir d'Biodiversitéit, de Klimaschutz an eng nohalteg Notzung vum Holz sécheren. Seng Virgängerin, d'Joëlle Welfring, hat et 2023 nach méi kloer gesot: „Eise Bësch brauch eis Hëllef" — „virun allem an Zäite vum Klimawandel."