Wéi laang eng Pensioun leeft, bleift eng oppe Rechnung

Wien all Mount méi Pensioun kritt, kann dovun nach laang net automatesch méi laang profitéieren. Genee dee méiglechen Zesummenhang léisst sech mat de bis elo publizéierte Lëtzebuerger Donnéeën net beleeën. D'IGSS huet zwar ënnersicht, wéi laang eng bestëmmte Grupp vu fréie Pensionäre lieft. Hir Analys weist awer keen statistesch signifikanten Effekt vun der benotzter Verdéngschtbasis op de Stierfrisiko.

Domat ass net bewisen, datt kleng a grouss Pensiounen iwwer d'Liewe gerechent gläich behandelt ginn. D'Liewensleeschtung vum System hänkt souwuel vum monatleche Montant wéi vun der Bezuchsdauer of. Wa Leit mat méi héijem Akommes systematesch méi laang liewen, kéint eng pro Mount neutral wierkend Pensioun iwwer déi ganz Bezuchszäit trotzdeem no uewe verdeelen. Fir dat ze moossen, bräicht et awer Donnéeën iwwer tatsächlech Pensiounsmontanten a komplett Bezuchszäiten.

Eng kleng Kohort, laang observéiert

Den Aperçu no 30 vun der IGSS ass eng administrativ Iwwerliewensanalys. D'Kohort besteet aus 5.264 Persounen, déi tëscht 2010 an 2012 eng nei virgezunnen Alterspensioun kruten. Si waren deemools tëscht 57 an 62 Joer al a sinn direkt no enger Beschäftegung zu Lëtzebuerg an d'Pensioun gaangen. Bis 2024 goufen 606 Doudesfäll observéiert.

• 3.742 Participante ware Männer, 1.522 ware Fraen.
• 3.840 hu gewunnt zu Lëtzebuerg, 1.424 am Ausland.
• Déi geschate Chance, no 13 Joer nach ze liewen, louch bei 89,4%.
• Déi meescht Participante waren um Enn nach um Liewen an domat statistesch zensuréiert.

D'Bezeechnung „2010-2024“ steet fir d'Observatiounsfënster, net fir 15 jäerlech Pensiounskohorten. Well fir déi meescht Leit nach keng komplett Bezuchsdauer virläit, huet d'IGSS mat Kaplan-Meier-Schätzungen an enger Cox-Regressioun geschafft. D'Etüd kann also net soen, wéi vill Joer verschidden Akommesgruppen am Duerchschnëtt bis zu hirem Doud an der Pensioun verbréngen.

Ausgeschloss sinn ënner anerem regulär Pensioune mat 65 Joer, déi meescht méi rezent Kohorten, Invaliditéitspensiounen, Persounen, déi net direkt aus enger Beschäftegung zu Lëtzebuerg an d'Pensioun gaange sinn, an déi speziell Regimmer vum ëffentleche Secteur.

Déi benotzt Verdéngschtgréisst seet ze wéineg

Am Haaptmodell goufe Geschlecht, Wunnsëtz, Nationalitéit, Pensiounsalter, d'Längt vun der Lëtzebuerger Versécherungscarrière an eng Schätzung vun der Verdéngschtbasis vun der Pensioun getest. Déi lescht Gréisst war weder déi tatsächlech monatlech Pensioun nach eng Opdeelung a Pensiounsquintillen oder -decillen. Hir Hazard Ratio louch bei 0,98, mat engem 95%-Konfidenzintervall vun 0,90 bis 1,08 an engem p-Wäert vun 0,7. Dat ass kee statistesch signifikanten Zesummenhang mam Doud wärend der Observatiounszäit.

„D'Analys weist kee statistesch signifikanten Zesummenhang tëscht dem Aktivitéitssecteur vun der leschter Beschäftegung an der Warscheinlechkeet ze stierwen.“

Dat hält d'Inspection générale de la sécurité sociale fest. Och d'Pensiounsalter war net signifikant: HR 0,98, 95%-Konfidenzintervall 0,94 bis 1,03, p=0,5. Beim Geschlecht war d'Resultat dogéint kloer. Fir Männer louch den Hazard 2,20-mol esou héich wéi fir Fraen, mat engem 95%-Konfidenzintervall vun 1,77 bis 2,73 a p<0,001.

Den individuelle Beruff gouf net erfaasst. An enger separater Analys huet d'IGSS breet NACELUX-Secteure verglach, déi jeeweils op d'mannst 5% vun der Kohort ausgemaach hunn, an dobäi fir d'Geschlecht ugepasst. Kee Secteur hat e statistesch signifikanten Zesummenhang mam Stierfrisiko. De Secteur vum leschte Patron bleift ausserdeem eng graff Moossgréisst fir kierperlech Belaaschtung oder geféierlech Aarbecht iwwer eng ganz Carrière.

Dem Marc Baum seng Fro bleift onbeäntwert

Den Deputéierte Marc Baum vun déi Lénk hat no „dem Zesummenhang tëscht de verschiddenen Akommesquintillen (oder -decillen) vu Leit an der Pensioun an der Zäit, déi si am Duerchschnëtt an der Pensioun verbréngen“ gefrot. An der publizéierter Äntwert gouf op d'IGSS-Analys verwisen. Eng Tabell mat tatsächleche Pensiounsgruppen a komplett observéierte Pensiounsdauere gouf domat net geliwwert.

D'Grenze vun der Etüd gëllen a béid Richtungen. De feelende signifikanten Akommes-Effekt beweist net, datt et keng sozial Ënnerscheeder bei der Liewensdauer gëtt. D'Kohort ass enk definéiert, an et goufen nëmme 606 Doudesfäll observéiert. Gläichzäiteg géif och eng festgestallt Korrelatioun net beweisen, datt eng méi héich Pensioun selwer d'Liewe verlängert. Bildung, Aarbechtskonditiounen, Gesondheet virun der Pensioun, Wunnsituatioun, Verméigen an Zougang zu Fleeg kënnen d'Akommes an d'Liewensdauer beaflossen.

D'OECD warnt allgemeng, datt Rechnunge mat enger duerchschnëttlecher Liewensdauer de Gesamtwäert vun der Pensioun fir niddreg Verdénger éischter iwwerschätzen a fir héich Verdénger ënnerschätzen. Dat ass e Grond, d'Fro zu Lëtzebuerg präzis ze ënnersichen, awer keen Ersatz fir national Donnéeën.

D'Reform léist d'Verdeelungsfro net

D'Pensiounsreform gouf am Dezember 2025 ugeholl a gëtt zanter Januar 2026 schrëttweis ëmgesat. De gesamte Bäitragssaz ass vu 24% op 25,5% geklommen. Fir déi meescht virgezunne Pensioune vun 60 Joer u gëtt déi néideg Versécherungszäit bis 2030 ëm bis zu aacht Méint verlängert. D'progressiv Pensioun gouf agefouert, wärend de gesetzleche Pensiounsalter bei 65 Joer bleift.

D'Reform enthält keng Upassung un de Pensiounsmontant oder un d'Mortalitéit vu bestëmmte Gruppen. D'Europäesch Kommissioun an d'OECD gesinn déi laangfristeg Finanzéierung weider ënner Drock. D'Gesondheets- a Sozialversécherungsministesch Martine Deprez hat d'Noutwennegkeet vun enger Reform esou zesummegefaasst: „Näischt maachen ass keng Optioun.“

Fir d'Gerechtegkeet iwwer eng ganz Pensiounsdauer ze bewäerten, missten tatsächlech Pensiounszuelungen an Doudesdaten iwwer méi komplett Kohorte matenee verknëppt ginn. D'Resultater missten no Geschlecht, Beruff, Pensiounsalter, Kohort, Carrièrestyp a Regimm getrennt ginn. Bis dohinner ass sozial Ongläichheet bei der Liewensdauer eng legitim politesch Fro, awer keng bewisen Erklärung dofir, datt déi gréisste Pensiounen am längste bezuelt ginn.