Fir d'éischt zënter 2021: EU schwätzt zu Bréissel direkt mat den Taliban

Fënnef Visaen, gülteg fir genee 24 Stonnen a just op belschem Territoire, ouni Zougang zum Rescht vum Schengenraum — méi diskret a méi virsiichteg konnt d'EU hir Gäscht kaum empfänken. An et waren och keng gewéinlech Gäscht: Eng fënnefkäppeg Taliban-Delegatioun ass en Dënschdeg, den 23. Juni, op Bréissel gereest, fir mat europäesche Beamten un den Dësch ze sëtzen. Et war dat éischt Mol, datt Vertrieder vum Islameschen Emirat zënter der Muechtiwwernam am August 2021 — also no bal fënnef Joer — d'Kommissioun an d'EU-Regierungen zesummen op europäeschem Buedem getraff hunn.

D'Treffe war ënner Ausschloss vun der Ëffentlechkeet op engem net genannten Uert ausserhalb vun de Geboe vun der EU-Kommissioun. Lo Servicer vun der Kommissioun hunn d'Reunioun um techneschen Niveau zesumme mat Schweden co-präsidéiert, niewent Vertrieder vu 15 vun den 27 EU-Memberstaaten. Et war e Schrëtt mat Gewiicht — an e ganz ëmstriddenen — am Ëmgang vun der Unioun mat enger Regierung, déi se bis haut net unerkennt.

Wat um Dësch louch

No Informatioune vun der Kommissioun a vum afghaneschen Aussenministère ass et net ëm eng breet politesch Léisung gaangen, mä virun allem ëm Migratioun an ëm d'Mechanik vun de Réckféierungen. D'Beamte beschreiwen d'Gespréicher als strikt technesch, mat dëse Schwéierpunkten:

• d'Réckféierung an d'Réckiwwernam vun afghanesche Staatsbierger, déi keen Openthaltsrecht an der EU hunn — virun allem déi, déi schlëmm Verbrieche begaangen hunn oder als Sécherheetsrisiko gëllen;
• eng méiglech konsularesch Präsenz vun den Taliban an der EU an d'Erëmopname vu konsularesche Servicer fir Afghanen an Europa;
• sougenannte vertrauensbildend Mesuren an dat, wat béid Säiten e "wierdege Réckféierungsprozess" nennen.

De Kommissiounsspriecher Markus Lammert huet d'Begrënnung eng kloer agegrenzt. "D'Memberstaate sichen no Weeër, fir Persounen zeréckzeféieren, déi schlëmm Verbrieche begaangen hunn an déi méiglecherweis eng Sécherheetsbedrohung duerstellen", sot hien. D'Treffen ass eng Suite vun enger Kommissiounsmissioun, déi am Januar 2026 zu Kabul war — Deel vun engem virsiichtegen, schrëttweisen Opmaache vun techneschen Kanäl mat de faktesche Muechthaber.

Gespréich, awer keng Unerkennung

Bréissel huet sech vill Méi ginn, fir kloerzemaachen, datt een sech mat den Taliban un den Dësch setzt, ouni se domat z'ënnerstëtzen. D'Kommissioun huet betount, datt d'Reunioun keng formell Unerkennung vun der Regierung bedeit, an huet drun erënnert, datt d'EU an hir Memberstaaten zënter 2021 dës Unerkennung zeréckhalen. Kee Memberstaat huet offiziell diplomatesch Bezéiunge mam Islameschen Emirat.

De Migratiounskommissär Magnus Brunner huet d'Annäherung als praktesch Néidegkeet verdeedegt an argumentéiert, d'Unioun hätt am Beräich vun de Réckféierunge kaum eng aner Wiel, wéi de Kontakt ze sichen. Trotzdeem hunn d'Kritiker net laang op sech waarde gelooss: Mënscherechtsverdeedeger hu gewarnt, datt all Normalisatioun vum Kontakt eng Regierung belount, déi Meedercher aus de weiderféierende Schoulen an aus den Unisë verbannt huet an d'Fraen aus engem groussen Deel vum ëffentleche Liewe verschwanne léisst.

Europa däerf engem Regime, dee fir eng vun de schlëmmste Mënscherechtskrisen op der Welt verantwortlech ass, keng Legitimitéit ginn. All Engagement mat den Taliban muss bei de Rechter vun den afghanesche Fraen a Meedercher ufänken an ophalen.

Dat sot d'Friddensnobelpräisdréierin a Beléierungsaktivistin Malala Yousafzai, déi sech déif erschüttert weist. D'Fuerscherin Fereshta Abbasi vun Human Rights Watch huet betount, all Engagement misst "de Schutz vu Mënscherechter an d'Rechenschaftsflicht prioriséieren — net d'Leit an d'Gefor zeréckzeschécken". Och d'UN-Flüchtlingsagence huet gewarnt, datt aus der EU zeréckgeschéckten Afghanen Verfolgung dréit. D'Réckféierungen, esou d'Kritiker, kéinten de Prinzip vum Non-Refoulement verletzen, deen et verbitt, Leit do hinzeschécken, wou hinne schwéiere Schued dréit.

Eng "historesch" Visite — an haart Zuelen

De Spriecher vum afghaneschen Aussenministère, Abdul Qahar Balkhi, huet d'Visite als "historesch" bezeechent — als dat éischt Mol, datt eng Delegatioun vum Islameschen Emirat zu Bréissel mat der EU an europäesche Regierunge geschwat huet. Datt d'EU hir Gäscht awer mat spëtzege Fanger ugepaakt huet, weist d'Logistik: D'Belsch huet déi fënnef Visaen eréischt no enger Sécherheetskontroll ausgestallt, gülteg fir 24 Stonnen a beschränkt op belschem Buedem.

Trotz allem bleiwen d'Afghanen ënner de gréisste Gruppen, déi an Europa Schutz kréien. No Eurostat-Zuelen, déi an de Berichter zitéiert ginn, hunn am éischte Quartal 2026 ronn 24.960 Afghanen an éischter Instanz Schutz kritt — ëm déi 29 Prozent vun allen unerkannte Fäll, mat enger Unerkennungsquot vu ronn 78 Prozent. Dräi vu véier afghaneschen Demandeure goufen also unerkannt.

Wou steet Lëtzebuerg?

D'Gespréicher leeën eng vertraute Bréchlinn an der Unioun fräi: tëscht Regierungen, déi op méi séier Réckféierunge vun ofgewisenen Asylsucher dréngen, an deenen, déi virsiichteg sinn, fir den Taliban keng Legitimitéit ze ginn oder hir Schutzflichten ze verletzen. Datt Schweden d'Treffe matpräisidéiert huet, weist op eng méi haart Linn an Deeler vun Nordeuropa. Déi 15 Staaten, déi do waren, goufen net eenzel genannt, an et ass net confirméiert, ob Lëtzebuerg derbäi war.

De Migratiounskommissär Brunner huet d'Approche esou zesummegefaasst:

"Et ass wichteg, op d'mannst mat hinnen ze schwätzen, fir d'Situatioun fir d'Europäer ze verbesseren, awer och fir d'Asylsucher an d'Asylbewerber."

Fir d'Groussherzogtum stellt sech, wéi fir all EU-Haaptstad, datselwecht Dilemma, mat deem d'Unioun zënter 2021 rénkt: Wéi managt een Migratioun a Réckféierunge mat engem Regime, deen ee veruerteelt, ouni him d'Unerkennung ze ginn, déi en esou onbedéngt wëll? Lëtzebuerg, dat wéi seng Partner den Taliban net unerkennt, wäert all operationell Kooperatioun géint eng Mënscherechtsbilanz ofweien, déi d'EU-Spëtzen selwer als eng vun de schlëmmsten op der Welt beschreiwen. Ob d'Treffe zu Bréissel e Kontakt aus engem eenzege Mol bleift oder den éischte Schrëtt op eng méi déif Annäherung ass, wäert dës Rechnung an de kommende Méint matbestëmmen.