EU sëtzt zu Bréissel mat den Taliban um Dësch — an d'Fro no de Frae steet erëm am Raum

Et war eng Première, déi laang ondenkbar geschéngt huet: Den 23. Juni hunn d'Servicer vun der Europäescher Kommissioun zesumme mat Vertrieder vu 15 EU-Memberstaaten zu Bréissel eng fënnefkäppeg Taliban-Delegatioun empfaangen. Et war dat éischt Mol zënter der Machtiwwernahm an Afghanistan am Joer 2021, datt Vertrieder vun de faktesche Muechthaber an Afghanistan offiziell mat der EU um selwechten Dësch souzen. Schweden huet d'Treffen mat-presidéiert, et goung ëm technesch Froen — virun allem ëm d'Réckféierung vun Afghanen, déi keng legal Berechtegung méi hunn, an Europa ze bleiwen.

Fir d'afghanesch Säit war et e "historeschen" Dag. Fir Mënscherechtsorganisatiounen war et eng moralesch Kapitulatioun. An tëscht deenen zwou Liesarten läit eng Fro, déi Europa zënter bal fënnef Joer ëmgangen ass — wéi a wéi wäit een iwwerhaapt mat enger Regierung schwätzt, déi d'UNO an d'Europaparlament beschëllegen, eng "Geschlechter-Apartheid" géint Fraen a Meedercher ze erzwéngen.

Wéineg Wierder vu Bréissel, vill vun de Taliban

D'Kommissioun huet d'Treffen bewosst nüchtern bestätegt. "D'Servicer vun der Kommissioun an Schweden hunn haut zu Bréissel e Treffen op techneschem Niveau mat-presidéiert, mat technesche Vertrieder vun de faktesche Muechthaber an Afghanistan, déi fir Réckkéier a Réckiwwernahm zoustänneg sinn", huet e Sproochrouer gesot. Et ass déi virsiichteg Formuléierung, mat där Bréissel vermeit, d'Taliban als legitim Regierung vun Afghanistan unzeerkennen. D'Treffen huet net an de Geschäftsgebaier vun der Kommissioun stattfonnt, an d'Detailer ware nëmmen am Ëmrëss bekannt.

D'Taliban hunn et méi breet duergestallt. Den Abdul Qahar Balkhi, Sproochrouer vum Ausseministère an Delegatiounschef, huet de Besuch als historesch bezeechent. Hie sot, et géif net nëmmen ëm Ofschiebunge goen, mä och ëm d'Erëmopnam vu konsularesche Servicer fir Afghanen an Europa an ëm d'Schicksal vun deenen, déi en Asylrefus kruten.

"Et besteet d'Hoffnung, datt dëse Besuch nei Weeër fir positiv Interaktiounen opmécht", sot den Abdul Qahar Balkhi.

No der franséischer Pressagence AFP hate fënnef Taliban-Vertrieder eng Erlabnis kritt, fir an d'Belsch eranzekommen.

E Kontinent, deen sech net eens ass

Virum Sëtz vun der Kommissioun hunn Mënscherechtsaktivisten bis an de spéiden Nomëtteg protestéiert. An der europäescher Politik war den Toun nach méi schaarf. D'Cecilia Strada, sozialistesch Deputéiert am Europaparlament, huet d'EU-Regierunge virgehäit, engem Regime Legitimitéit ze ginn, dee systematesch de Fraen hir Rechter ofhëlt.

Si huet d'Treffen eng "Schan fir Europa" genannt an dem Regime virgehäit, datt en "d'Rechter vu Fraen a Meedercher mat de Féiss trëppelt an e System vun der Geschlechter-Apartheid duerchsetzt". D'gréng Deputéiert Saskia Bricmont huet et "inakzeptabel" genannt, Vertrieder vun engem Regime z'empfänken, "deen systematesch Fraen ënnerdréckt, all Oppositioun ënnerbënnt a Grondfräiheeten ofstreit".

Den Ludovic Laus vun Amnesty International Belsch huet et nach méi direkt gesot:

"Mir si jenseits vu Skandal ... d'EU mécht Kompromësser mat engem komplett autoritäre Regime, deen all Dag d'Mënscherechter mat de Féiss trëppelt", sot den Ludovic Laus.

D'Friddensnobelpräisdréierin Malala Yousafzai sot, si wier vum Besuch erschüttert, an huet gewarnt, datt "Europa e Regime net däerf legitiméieren, dat fir eng vun de schlëmmste Mënscherechtskrise verantwortlech ass". D'Fereshta Abbasi vun Human Rights Watch sot, all Engagement mat den Taliban misst de Schutz vu Mënscherechter an d'Rechenschaftspflicht prioritär stellen — net d'Leit an d'Gefor ofschiben. Eng juristesch Plainte iwwer de Besuch gouf bei der belscher Bundesstaatsanwaltschaft agereecht.

D'Europaparlament hat scho viru kuerzem seng Positioun kloergemaach. Am Mee huet et eng Resolutioun mat 480 Stëmme géint fënnef, bei 83 Enthalungen, ugeholl, déi:

• de Bedaueren iwwer d'Decisioun vun der EU ausgedréckt huet, d'Taliban op Bréissel anzelueden;
• d'Memberstaaten opgefuerdert huet, un der Net-Unerkennung an der Net-Normaliséierung vun den Taliban festzehalen;
• d'EU opgeruff huet, Sklaverei, Geschlechter-Apartheid an Zwangskannerhochzäiten offiziell als Verbriechen géint d'Mënschheet unzeerkennen.

D'Verteideger vum Dialog halen dogéint, datt Europa ofgewise Asylsucher net zréckféiere kann ouni e funktionnéierende Kanal op Kabul. "Et ass onheemlech wichteg, datt dës Kriminell ofgeschoss ginn. An dat ass haut net méiglech", sot dem Schweden säi Migratiounsminister Johan Forssell, deem säi Land d'Treffen mat-presidéiert huet.

Lëtzebuergs Stëmm fir d'afghanesch Fraen

Keng europäesch Monarchin huet hiren Numm méi enk un d'Saach vun den afghanesche Fraen gebonnen ewéi d'Grande-Duchesse Maria Teresa. Zënter Joren huet si zu Lëtzebuerg déi sichtbarst Plattform géint d'Ausléschen vun de Frae lass dem Taliban-Regime opgebaut. Si gouf zu Marianao bei Havanna gebuer, huet den (deemolege) Grand-Duc Henri bestuet — deen am Oktober 2025 zugonschte vun hirem Jong Guillaume ofgedankt huet.

2019 huet si d'Associatioun Stand Speak Rise Up! lancéiert, déi sech géint sexuell Gewalt a fragille a Konfliktsituatioune wiert, mat-gegrënnt mat der franséisch-afghanescher fréierer Diplomatin Chékéba Hachemi. Als laangjäreg UNESCO-Goodwill-Ambassadeurin huet si sech derfir agesat, datt Geschlechter-Apartheid als Verbriechen géint d'Mënschheet unerkannt gëtt, an huet d'Lag vun den afghanesche Fraen ëmmer erëm als onerdréiglech bezeechent. D'UN-Sonderbeoptraagt fir sexuell Gewalt a Konflikter, Pramila Patten, huet d'"Audace" vun der Grande-Duchesse gelueft — hir Weigerung, d'Empörung an d'Stëllschwäigen iwwergoen ze loossen, wéi de Lëtzebuerger Quotidien L'essentiel bericht huet.

Genee dee Prinzip stellt dat Bréisseler Treffen op d'Prcouf. Zënter der Machtiwwernahm hunn d'Taliban d'Meedercher iwwer d'Primärschoul eraus aus dem Schoulsystem ausgeschloss, d'Fraen aus de meeschte bezuelten Aarbechte gedréckt an hinnen ëmmer méi Restriktiounen opgezwong, déi UN-Expert mat Apartheid vergläichen. Fir Leit, déi — wéi d'Maria Teresa — dës Fraen zu hirer Liewensaufgab gemaach hunn, ass en Dësch zu Bréissel keng Formalitéit, mä eng Schwell. De Moment, an deem d'Managen vu Migratioun a Praxis zur Normaliséierung vun engem Regime ka ginn, dee festze leeën fir d'éischt geschwuer huet. Wéi d'EU op dee Reproche an de kommende Méint äntwert, gëtt entscheeden, ob den 23. Juni als Pragmatismus oder als Kapitulatioun a Erënnerung bleift.