Wunnengskäschten dreiwen déi nei Talenter aus dem Land — de Staat baut géint d'Auer

D'Fro, ob nei Talenter op Lëtzebuerg kommen, stellt sech kaum — d'Fro ass, wéi laang si bleiwen. An der LUXTALENT-Etude, déi de LISER am Optrag vum Wirtschaftsministère duerchgefouert huet, nennen 65,8% vun den iwwer 3.200 befroten Immigranten tëscht 18 a 64 Joer, déi 2023 heihi komm sinn, d'Wunnengskäschten als dee Facteur, deen si am éischte géif dozou bréngen, d'Land nees ze verloossen. D'Distanz zur Famill (36%) an d'Opportunitéiten am Ausland (35%) leie wäit dohannert.

Dat Resultat vun der zweeter Phas vun der Etude, publizéiert de 15. Juni, trëfft de Kär vum Lëtzebuerger Wirtschaftsmodell. 90,5% vun allen neien Aarbechtskräften, déi 2024 op de Marché komm sinn, waren am Ausland gebuer — 26.342 Persounen iwwer 20 Joer —, an no Schätzunge vun der IGSS brauch d'Land bis 2040 net manner wéi 335.000 nei Astellungen: 180.000, fir déi ze ersetzen, déi an d'Pensioun ginn, an 155.000 fir nei Posten. Déi éischt Phas, am Mäerz publizéiert, hat awer gewisen: ronn 30% vun den Neien um Aarbechtsmaart si bannent engem Joer nees fort, d'Halschent bannent fënnef Joer.

Wien haut kënnt, ass muer oft nees fort

Verluer gi grad déi Profiller, ëm déi international am häertste gekämpft gëtt. Ronn 80% vun deenen, déi 2023 ukomm sinn, hunn en Universitéitsdiplom, ronn 40% si keng EU-Bierger, a bal d'Halschent hat virdrun aner Destinatioune wéi d'Schwäiz, Däitschland oder Holland an d'A gefaasst. Heihi gezunn huet si virun allem eng konkret Jobaffer (45%), d'Liewensqualitéit (38%), perséinlech Kontakter (35%) an de Salaire (32%).

De Paradox: déi meescht wëlle guer net fort. 62% hunn dem LISER gesot, si géife gär méi laang bleiwen, wéi se ursprénglech geplangt haten. An trotzdeem ginn der vill: aus der Kohort vun 2023 waren 34% bannent engem Joer nees fort, fir 2024 waren et 27,5%. D'STATEC-Zuele weisen datselwecht Bild vun engem Maart a permanenter Bewegung: 2024 stounge 25.725 Arrivéeën 16.444 Departure géintiwwer, an de Bevëlkerungswuesstem vun 1,5% — op 681.973 Awunner den 1. Januar 2025 — war ee vun de schwaachsten zanter engem Jorzéngt.

Méi deier wéi München a Paräis

Datt d'Präisser hei aus dem Rumm lafen, ass keng gefillte Wourecht, mä gemooss: Am Deloitte Property Index 2025 ass Lëtzebuerg dat deierst Land an Europa fir eng nei Wunneng, mat am Duerchschnëtt 8.760 Euro de Quadratmeter. D'Stad läit mat 11.074 Euro de Quadratmeter un der Spëtzt vun den EU-Haaptstied, viru München (10.800 Euro) a Paräis (10.760 Euro), an ass mat duerchschnëttlech 43,40 Euro de Quadratmeter de Mount och deierste Loyersmaart an Europa. An anescht wéi a Frankräich oder an Däitschland gëtt et hei keng méi bëlleg Grousstad als Alternativ: d'Ventil ass d'Grenz, an d'LISER-Fuerscher stelle fest, datt ëmmer méi Aarbechtskräfte sech dofir léiwer a Frankräich, der Belsch oder an Däitschland néierloossen.

D'Patronatsvertrieder schloe scho méi laang Alarm. Am Talent4Luxembourg-Rapport, deen d'Chambre de Commerce am Dezember 2025 virgestallt huet, steet de Logement am Zentrum vun de 34 Recommandatiounen, an d'Amcham huet souguer d'Pist exploréiert, fir Memberbetriber subventionéiert Wunnengen ze bauen — fir d'éischt zu Gaasperech, duerno um Kierchbierg. "Lëtzebuerg muss e richtegen 'Talent Hub' ginn, dee fäeg ass, d'Talenter unzezéien, z'integréieren an ze halen, déi eis Wirtschaft brauch", seet d'Muriel Morbé, Direktesch fir Talents & Skills bei der Chambre de Commerce.

De Logementsminister Claude Meisch gesäit d'Situatioun ähnlech dréngend.

Mir musse virsiichteg sinn, datt mir déi jonk Professioneller an déi, déi geschwënn hiren Diplom an der Täsch hunn, net vu Lëtzebuerg verschrecken.

"Mir musse méi Wunnengen an ëffentlecher Hand bauen, an dat méi séier", sot de Meisch dem Luxembourg Times an engem Interview, deen d'Regierung nees publizéiert huet.

De Staat baut géint d'Auer

Un de Suen feelt et de Moment net. De Rapport annuel vum Spezialfong fir bezuelbare Wunnraum, deen den 2. Juli publizéiert gouf, weist fir 2025 Ausgabe vu 474 Milliounen Euro — de Budget vum Fong gouf vun 220 Milliounen op ronn 470 Millioune méi wéi verduebelt. Domat ass de subventionéierte Bestand op 5.348 Wunnengen an 341 Projete geklommen, 1.293 dovu sinn eleng am leschte Joer bäikomm; 64% si fir de bezuelbare Loyer virgesinn, 36% fir de Verkaf. Bis 2029 sollen d'Ausgaben iwwer 475 Milliounen d'Joer bleiwen, mat engem Peak vu 542 Milliounen 2027 — an iwwer eng Milliard Euro un Engagementer steet nach aus.

De Fonds du logement huet dem Quotidien no 1.227 Wunnengen am Bau, dorënner de Virzeigeprojet Wunne mat der Wooltz zu Wolz: 34 Hektar, op deenen op laang Siicht ronn 1.085 Wunnenge solle entstoen, mat den éischten Unitéiten — deels a modulärer Bauweis — vun dësem Joer un. Dobäi kommen Neischmelz zu Diddeleng (1.575 Wunnenge bis 2044) an den Elmen (iwwer 800). Zanter dem 1. Januar ass donieft déi reforméiert Loi iwwer d'Wunnhëllefen a Kraaft — mat vereinfachten individuellen Hëllefen an enger méi gerechter Berechnung vum Akommes —, an de RENLA, den nationale Register fir bezuelbare Wunnengen, bitt zanter dem Abrëll och iwwer MyGuichet eng eenzeg Ulafstell.

Grad dem RENLA seng Zuele weisen awer d'Dimensioun vum Problem: ronn 8.900 Stéit hu sech als potenziell Locatairen ageschriwwen — fir de Moment knapp 3.500 Wunnengen am Register, ronn 4.300, wann e komplett ass. Aner Mesurë setzen um Pai un, wéi de Steierregime fir Impatriéiert mat enger Befreiung vu 50% op bis zu 400.000 Euro Brutto, fir maximal néng Joer. Den ongeléiste Problem ass den Timing: Déi meescht Effekter vun der aktueller Investitiounsstrategie si réischt an zéng oder zwanzeg Joer ze spieren — dem LISER no entscheeden déi Nei awer bannent fënnef Joer, ob si bleiwen oder ginn.