Méi Spillraum bei der Aarbechtszäit soll Kollektivverträg attraktiver maachen

D’Zuel 80 steet am Raum, mee si ass weder en nationalt Verspriechen nach eng verbindlech Zilmark. De konkrete Kär vum Accord, deen d’Regierung, d’Patronat an d’Gewerkschaften de 15. Juli 2026 am CPTE fonnt hunn, läit anzwousch anescht: Betriber sollen iwwer Kollektivverträg méi Méiglechkeete kréien, hir Aarbechtszäit flexibel ze organiséieren. Am Géigenzuch kéinte méi Salariéen ënner kollektiv ausgehandelt Reegelen falen.

De nationalen Aktiounsplang soll den Undeel vun de Beschäftegten erhéijen, déi vun engem Kollektivvertrag ofgedeckt sinn, a Lëtzebuerg den Ufuerderunge vum Artikel 4 vun der Direktiv (EU) 2022/2041 gerecht maachen. No den ëffentlechen Informatiounen iwwer den Accord ass d’Flexibilitéit bei der Aarbechtszäit den Haaptuleies. Dobäi kéinten ënner anerem Deeg vun zéng Aarbechtsstonnen, déi wéchentlech Rouzäit an d’Pausen iwwer Kollektivverträg ausgehandelt ginn.

Fäerdeg ass de Modell domat nach net. D’Detailer sollen nom Summer nees am CPTE op den Dësch kommen. Sollten dofir gesetzlech Reegelen geännert ginn, mussen dës Ännerungen den normale legislative Wee duerchlafen.

Flexibilitéit gëtt et nëmme mat Verhandlungen

Fir d’Gewerkschaften ass entscheedend, datt méi flexibel Aarbechtszäiten net unilateral agefouert ginn. Si sollen un eng Verhandlung mat Gewerkschafte gebonne bleiwen, déi op nationalem Plang representativ sinn, an an engem Kollektivvertrag festgehale ginn. Esou bleift d’Flexibiliséierung en Deel vum Sozialdialog.

D’Patronat akzeptéiert den Aktiounsplang, pocht awer op kloer Konditiounen. De Michel Reckinger, President vun der Union des Entreprises Luxembourgeoises, huet dobäi ënnerstrach: „Ee Kollektivvertrag ass eppes Fräiwëlleges.“ D’Betriber fuerderen zousätzlech Rechtssécherheet fir dat, wat ausgehandelt gëtt. Gläichzäiteg soll de Modell kleng Entreprisen net benodeelegen.

D’Rolle sinn domat an de grousse Linne verdeelt: De Staat soll en zouverlässege Kader schafen, d’Betriber kënne fir méi organisatoresche Spillraum a Verhandlungen trieden, an d’Gewerkschafte solle sécherstellen, datt d’Interesse vun de Salariéen an den neie Reegelen ofgeséchert sinn. Wéi dëst an der Praxis funktionéiert, hänkt vun den Ëmsetzungsdetailer of, déi nach feelen.

„Ob mir op 80 % kommen a wéini, dat kann ech Iech elo de Moment nach net soen.“ — Marc Spautz, Lëtzebuerger Aarbechtsminister

Am Commerce an am Horeca ass de gréisste Sputt

Déi lescht detailléiert sektoriell Analys vum STATEC baséiert op der Structure of Earnings Survey vun 2018 a gouf 2022 publizéiert. Deemools ware 53 % vun de Salariéen am Privatsecteur vun engem Kollektivvertrag ofgedeckt. Iwwer déi ganz Ekonomie gekuckt waren et 59 %, virun allem wéinst der bal kompletter Ofdeckung am ëffentleche Secteur.

Besonnesch grouss ass den Ecart an e puer privaten Déngschtleeschtungsberäicher:

• Commerce: Nëmme ronn véier vun zéng Beschäftegte falen ënner e Kollektivvertrag.
• Logement a Restauratioun: Hei sinn et just ronn zwou vun zéng Persounen.
• Ëffentleche Secteur: D’Ofdeckung ass bal komplett, soudatt do vill manner Spillraum fir eng numeresch Hausse besteet.
• Kleng Betriber: Fir si mussen d’Reegelen esou ausgestalt ginn, datt aus méi Verhandlungen kee Konkurrenznodeel entsteet.

Domat ass och kloer, wou en Aktiounsplang am meeschte kéint bewierken. Am Commerce an an der Hotellerie a Restauratioun ass de Potenzial fir zousätzlech Kollektivverträg am gréissten. Ob dëst Potenzial genotzt gëtt, hänkt awer dovun of, ob Patronat a Gewerkschaften effektiv Accordë fannen. Den Aktiounsplang eleng gëtt engem Salarié, dee bis elo net ofgedeckt ass, keen direkt aklobare Rechtsusproch op e Kollektivvertrag.

80 % léisen eng Flicht aus, mee keen Zwang

D’EU-Direktiv iwwer adequat Mindestléin mécht e wichtegen Ënnerscheed. Eng Ofdeckung vu manner wéi 80 % léist d’Flicht aus, gënschteg Konditioune fir Kollektivverhandlungen ze schafen an en Aktiounsplang opzestellen. D’Zuel ass domat en Indicateur, awer keng Obligatioun, Kollektivverträg ze erzwingen oder déi Quot tatsächlech z’erreechen.

Lëtzebuerg huet dofir weder e bindende Prozentsaz nach eng Frist ugekënnegt. Dem Marc Spautz seng Ausso léisst och oppen, ob a wéini d’Land op 80 % kënnt. De Plang muss laut der Direktiv (EU) 2022/2041 awer eng kloer Zäitschinn a konkret Mesurë fir eng progressiv Verbesserung enthalen. En ass ze publizéieren, der Europäescher Kommissioun matzedeelen an op d’mannst all fënnef Joer ze iwwerpréiwen.

Zousätzlech muss Lëtzebuerg all zwee Joer iwwer d’Ofdeckung duerch Kollektivverträg berichten. D’Kommissioun bewäert dës Donnéeën an den Aktiounsplang. Eng automatesch Strof, wann d’Land ënner 80 % bleift, ass net virgesinn. D’EU-Kontroll leeft iwwer d’Publikatioun, d’Notifikatioun, déi zweejäreg Donnéeën an d’Analys vun der Kommissioun.

Verbindlech gëtt e Kollektivvertrag eréischt iwwer déi bestoend national Prozedur. Nom Ofschloss muss en bei der ITM deposéiert ginn. Den Aarbechtsminister entscheet bannent 15 Deeg, ob en akzeptéiert gëtt. Duerno ass en obligatoresch fir déi Patronen a Salariéen, déi a säin definéierte Beräich falen.

Déi eigentlech Prouf kënnt also nom Summer. Net eng isoléiert Prozentzuel wäert iwwer den Erfolleg entscheeden, mee d’Fro, ob de versprachenen organisatoresche Spillraum tatsächlech zu méi Verhandlungen an zu Accordë féiert — besonnesch an deene private Servicer, wou haut nach déi mannst Beschäftegt ofgedeckt sinn.