Eng Aarbecht, mee keng Garantie géint den Aarmutsrisiko

Eng voll Aarbechtsplaz schützt zu Lëtzebuerg net onbedéngt virum Aarmutsrisiko. Dat weisen déi lescht vergläichbar Eurostat-Zuelen: 2024 ware 13,4% vun den erwerbstätegen oder selbstännege Persounen iwwer 18 Joer a Gefor, aarm ze ginn. Kee Land an der Europäescher Unioun louch méi héich; den EU-Duerchschnëtt louch bei 8,2%.

D’Resultat steet nieft engem Aarbechtsmaart, deen nach ëmmer Aarbechtsplaze geschaf huet. STATEC huet fir d’lescht Trimester 2024 e Plus vun 1,0% bei der Beschäftegung op der nationaler Lounlëscht géintiwwer dem Joer virdru gemellt. Am ganze Joer goufen et 489.000 Salariéen. Mee méi Beschäftegung bedeit also net automatesch, datt all Stot mat enger Aarbecht genuch Mëttel huet.

De Wäert fir 2024 muss dobäi genee gelies ginn. No der Eurostat-baséierter Tabell vun der Chambre des salariés (CSL) louch den Taux bei allen erwerbstätege Persounen 2023 nach bei 14,8%; 2015 waren et 11,6%. Fir 2024 weist d’CSL 13,4% bei allen Schaffenden an 13,3% bei de Salariéen. Et geet also ëm eng Verschlechterung iwwer eng méi laang Zäit, net ëm eng onënnerbrach jäerlech Hausse.

D’CSL mécht zousätzlech drop opmierksam, datt d’Lëtzebuerger Serie Brochstellen an de Joren 2016, 2020, 2021 an 2022 enthält. Dës Zuele erlaben eng breet Entwécklung ze erkennen, mee si sollten net wéi eng ouni Ënnerbriechung vergläichbar Joresrei gelies ginn.

Wat hannert dem Taux stécht

De Begrëff „schaffend aarm“ ass weder einfach e Synonym fir niddreg Paien nach eng Moossnam fir absolut Nout. Bei Eurostat geet et ëm Persounen iwwer 18 Joer, déi méi wéi d’Hallschent vum Referenzjoer geschafft hunn an an engem Stot liewen, deem säin equivaliséiert disponibelt Akommes no Sozialtransferten ënner 60% vum nationale Median läit.

Entscheedend ass also de Stot, net nëmmen de Salaire vun enger eenzeger Persoun. Eng Vollzäitplaz kann net duergoen, wann Kanner ze versuergen sinn, de Loyer héich ass oder aner Akommes am Haushalt schwaach ausfalen. Ëmgedréint kann eng Persoun mat niddregem Salaire an engem Stot mat méi héijem Akommes ausserhalb vun dëser Statistik leien.

Zu Lëtzebuerg läit dës relativ Grenz a Suen ausgedréckt héich, well de Medianakommes héich ass. STATEC huet den allgemengen Aarmutsrisiko fir 2024 op 18,1% geschat; d'Schwell louch bei 2.540 Euro de Mount pro equivaliséiertem Erwuessenen. Dat duerchschnëttlecht disponibelt Akommes vun de Stéit louch bei bal 7.700 Euro de Mount, den duerchschnëttleche Liewensstandard bei 4.900 Euro. Duerchschnëtter verdecken awer grouss Ënnerscheeder: Den héchste Fënneftel hat e Liewensstandard, dee 4,7-mol iwwer deem vum ënneschte Fënneftel louch.

Et gëtt nach eng wichteg Ofgrenzung. EU-SILC erfaasst déi üblech Awunner a private Stéit. Dat entsprécht net genee der ganzer nationaler Lounlëscht: 47% vun de Salariéen waren 2024 Grenzgänger. De Wuesstem vun der Beschäftegung an den Aarmutsrisiko vun den Awunner beschreiwen domat déi selwecht Ekonomie, awer net identesch Populatiounen.

Wann de Loyer de Budget bestëmmt

Besonnesch um Wunnengsmaart gëtt däitlech, firwat eng Aarbecht eleng net genuch seet. Laut STATEC maachen déi virgebonne Käschten am Duerchschnëtt 30% vum Stotakommes aus; dräi Véierel dovu falen op d’Wunnen. An enger separater Rechnung no dëse Käschte kënnt STATEC op en Aarmutsrisiko vun 26,9%. Dat ass keen Taux fir schaffend Aarmut, mee et weist, wéi vill d’Bild sech nom feste Bezuele verännere kann.

„Eng Beschäftegung ass essentiell. Mä och de Wunnengssecteur spillt eng Schlësselroll, wann et drëm geet den Aarmutsrisiko ze reduzéieren. D'Recetten ginn u reell Besoine fort – a fir vill Stéit hëlt de Loyer e risegen Deel vum Budget an.“ — Luc Frieden, Premierminister

D’Europäesch Kommissioun kënnt an hirem Wunnengsannex fir Lëtzebuerg zu enger änlecher Feststellung. D’Wunnkäschte louchen 2024 nach ëmmer 78% iwwer dem EU-Duerchschnëtt. Locatairen hunn am Duerchschnëtt 27,0% vun hirem disponibelen Akommes fir de Loyer ausginn, géintiwwer 22,3% an der EU. Den Taux vun der exzessiver Wunnkäschtebelaaschtung ass zwar vun 11,5% am Joer 2023 op 8,0% 2024 gefall, mee d’Kommissioun warnt och hei viru methodesche Brochstellen an der Serie.

Den Aarbechtsminister Georges Mischo hat de Problem esou formuléiert: „De Wunnengsbau ass natierlech en extreme Problem. Zu Lëtzebuerg eng normal Wunneng ze fannen, ass extrem schwéier, besonnesch wann een mam Mindestloun auskomme muss.“

Vollzäit hëlleft, léist awer net alles

D’Muster betrëfft net nëmmen Aarbechtsplazen um Rand vum Marché. D’CSL kënnt fir 2024 op 12,2% Aarmutsrisiko bei Vollzäitbeschäftegten an op 16,8% bei Deelzäitbeschäftegten. Méi Aarbechtsstonnen reduzéieren de Risiko also, hiewen en awer net op.

• STATEC zielt Kanner an Eenzel-Elteren-Stéit zu de Gruppe mat méi héijem Aarmutsrisiko.
• Och Persoune mat portugisescher oder net-europäescher Nationalitéit souwéi Mënsche mat niddreger Bildung si méi staark betraff.
• Bei Deelzäitbeschäftegte läit den Taux no der CSL iwwer deem vu Vollzäitbeschäftegten.

Fir de Félix Martins de Brito, Managementberoder bei der CSL an Auteur vum Panorama Social, ass et keng plëtzlech Entwécklung: „Dat ass keng nei Situatioun, mä eng, déi sech zanter 15 bis 20 Joer verschlechtert.“

D’Schlussfolgerung ass net, datt Beschäftegung keng Roll méi spillt. Aarbecht senkt den Aarmutsrisiko am Verglach mat Chômage substantiell. Awer en Titel iwwer nei Aarbechtsplaze beweist nach net, datt eng Paie zesumme mat Transferten a Wunnkäschten engem Stot och wierklech e geséchert Liewe méiglech mécht.