Zéng Joer Kompetenzzentren: vill geléiert, mä de Mangel un Handwierker bleift

Et ass eng vun deenen Astitutiounen, déi am Stëllen entstanen sinn an haut net méi ewechzedenken sinn: d'Centres de Compétences fir d'technescht Bauhandwierk an d'Parachèvement ginn dëse Mount zéng Joer al. Bei engem Owesevenement am Juni mam Titel Les Maîtres du Geste, mat méi wéi 500 Gäscht aus Politik, Wirtschaft, Gewerkschaften an Handwierk, hunn d'Zentren hir Bilanz gezunn — an déi liest sech impressionnant: zënter 2016 sollen iwwer 90.000 Leit u méi wéi 17.000 Formatiounssessiounen deelgeholl hunn.

Hannert de gerënnten Zuelen ass d'Detailrechnung vun den Zentren méi präzis: 84.807 Participanten op 16.622 Formatiounen, geliwwert vun ronn 25 Mataarbechter fir e Reseau vu ronn 2.600 Handwierksbetriber. Egal wéi eng Zuel ee këmmt, d'Kéier no uewe geet steil — nach Mëtt 2023 hunn d'Zentren 44.000 ausgebilte Leit iwwer siwe Joer gemellt. Mä eng Dekade-Bilanz hänkt vun enger méi haarder Fro of wéi just dem Duerchsaz: huet de Modell de Fachkräftemangel ugefaangen ze zoumaachen — oder mécht en de Mangel just méi erdroenbar?

Eng Ëmlag, déi d'Formatioun gratis mécht

D'Zentren ginn op en interprofessionellen Accord vu Juli 2015 zréck, ënnerschriwwe vun der Fédération des Artisans an de Gewerkschaften OGBL a LCGB. Zwee Zentren — Génie Technique du Bâtiment a Parachèvement — schaffe gemeinsam an decken ronn 30 Beruffer of, vun Elektresch, Heizung, Sanitär a Lifter bis Dachdecker, Fliesen a Molerei.

De Finanzéierungsmechanismus ass de Punkt, deen de Modell besonnesch mécht. Ugeschloss Betriber bezuelen eng obligatoresch Joresofgab vun 0,5% vun der Lounmass, gebündelt iwwer de Sektorfong Fongeco no enger grand-ducaler Reglementatioun, déi zënter November 2015 a Kraaft ass. Am Géigenzuch ass d'Formatioun fir d'Salariéë vun de bäidroende Betriber gratis. Sou gëtt aus enger fräiwëlleger Ausgab e kollektivt Recht — en Design, deen extra déi kleng Betriber soll erreechen, déi soss seelen e Budget fir Weiderbildung virgesinn.

D'Chambre des Métiers steet niewent — net iwwer — den Zentren: si bitt eng komplementär, méi theoretesch Weiderbildung un, während d'Zentren op d'Hands-on-Praxis setzen. Déi Zesummenaarbecht soll nach méi enk ginn: an engem neie Gebai sollen d'Zentren a säi Service de Contrôle et de Réception du Bâtiment Raim deelen.

Eng Atelier-Hal fir d'Energiewend

D'Häerz vum Ganzen ass de Centre de Formation Krakelshaff zu Beetebuerg, Ufanks 2021 op engem 2,45 Hektar groussen Terrain opgaangen, deen d'Ministère vun der Wirtschaft an de Mëttelstandsministère zur Verfügung gestallt hunn. Op de ronn 5.000 Quadratmeter — zwee bal identesch Formatiounsgebaier, mat enger Stolpasserell verbonnen, plus zwou grouss Atelier-Halen — kënnen d'Léierbouwen an d'Handwierker un echtem, installéiertem Material schaffen amplaz an enger Schoulklass.

A genee dat Material ass ëmmer méi d'Ausrüstung vun der Dekarbonisatioun. D'Zentren hunn Formatiounen ronderëm Wärmepompelen, Verbrennungskessel, Ventilatioun, Photovoltaik, Gebai-Thermografie, Home-Energy-Management-Systemer an Elektromobilitéit opgebaut, mam Waasserstoff als kommend Thema. Beim Jubiläum hunn d'Zentren eng weider Ausbau ugekënnegt: eng 500 Quadratmeter grouss equipéiert Atelier dëse Summer, dat gemeinsamt Gebai mat der Chambre des Métiers an e geplangte Site am Norde vum Land, fir de Betriber do d'Wee méi kuerz ze maachen.

D'Formatioun bleift de Schlëssel fir Konkurrenzfäegkeet, Innovatioun an Nohaltegkeet.

Déi Awäertung koum vum Claude Schreiber, President vum Centre Génie Technique du Bâtiment. De Marc Herkes, Chef vum Parachèvement-Zentrum, huet de Mataarbechter Merci gesot, déi d'Programmer opgebaut hunn: näischt vun deem, wat hei besteet — d'Programmer, d'Modeller, d'Parcoursen — géif et ouni hir Equipen ginn.

De Mangel zoumaachen — oder iwwerdecken?

De politeschen Argument fir d'Zentren ass den Argument fir d'Weiderbildung am Allgemengen. "D'Kompetenzopwäertung ass eng onverzichtbar Sail, fir d'Beschäftegungsfäegkeet, d'Konkurrenzfäegkeet an de sozialen Zesummenhalt ze garantéieren", sou den Aarbechtsminister Marc Spautz virun de Gäscht, an huet domat d'Weiderbildung an d'Mëtt vun der Äntwert op e séier verännerlechen Aarbechtsmaart gestallt.

De struktturellen Hannergrond ass aussergewéinlech kloer. Lëtzebuerg huet Enn 2025 bal 494.000 Salariéë gezielt, an dovun ware ronn 47% Grenzgänger — ëm déi 229.000 Leit, déi all Dag aus Frankräich, der Belsch an Däitschland erfueren. Keng aner EU-Wirtschaft hänkt sou staark vu Mënschen of, déi se net selwer behaust, an d'Bau-, Energie- a Handwierksberäicher, déi d'Zentren bedéngen, gehéieren zu deenen, déi am stäerkste vum Mangel u qualifizéierten Hänn betraff sinn.

• Bal 494.000 Salariéë am Land Enn 2025
• Ronn 47% dovun Grenzgänger — ëm déi 229.000 Leit
• Ëm déi 2.600 Handwierksbetriber an de Sekteuren GTB/PAR

Op deem Mooss ass d'Dekade-Bilanz gemëscht. D'Zentren hunn d'Kompetenzniveau vun der Belegschaft, déi scho bannent dem Lëtzebuerger Handwierk ass, nowäisbar erhéicht, an de mat der Ëmlag finanzéierte Modell huet de klenge Betriber Zougang zu Formatiounen ginn, déi se soss net kaaft hätten. Wat zéng Joer net fäerdeg bruecht hunn, ass d'Ofhängegkeet vum Land vun importéierten a grenziwwerschreidende Fachkräften ze léisen: d'Handwierk rekrutéiert weider iwwer d'Grenzen, well d'Offer am Land alleng den Optragsbuch net fëllt, an d'Energiewend bréngt nei Spezialisatiounen méi séier eran wéi all eenzelt Formatiounssystem se ka noliwweren.

Domat stinn d'Zentren do, wou Lëtzebuerger Institutiounen dacks stinn — onverzichtbar, an awer net duergräifend fir sech alleng. Si hunn eng dauerhaft Kapazitéit opgebaut, fir d'bestoend Belegschaft kompetent ze halen an déi nei gréng Ufuerderungen opzefänken. De Mangel ganz zoumaachen géif eppes brauchen, wat d'Zentren net selwer liwwere kënnen: méi Leit, déi iwwerhaapt an d'Handwierk era wëllen. Fir d'Éischt ass de Modell manner eng Heelung fir de Fachkräftemangel wéi dat, wat e verhënnert méi grouss ze ginn.