OECD: Lëtzebuerg huet keng Anti-Korruptiouns-Strategie a kontrolléiert Lobbying net richteg

Lëtzebuerg lieft als Finanzplaz vu sengem Ruff fir Stabilitéit a Rechtsstaatlechkeet. Genau do setzt elo eng nei Untersuchung vun der OECD den Daum op eng wonn Plaz: dem Land feelt eent vun de meeschte grondsätzleche Instrumenter vun enger propperer Regéierung — eng national Strategie fir géint Korruptioun ze kämpfen.

Am Anti-Corruption and Integrity Outlook 2026, am Mäerz zu Paräis publizéiert, kritt de Grand-Duché souwuel fir d'Konzeptioun wéi och fir déi alldeeglech Praxis vun engem strategesche Kader géint Korruptioun null Punkten — géintiwwer engem OECD-Duerchschnëtt vun 38 respektiv 32 Prozent. D'Zuele kommen aus den Ëffentlechen Integritéits-Indicateuren vun der OECD, mat Donnéeën, déi den 7. Mäerz 2026 erausgezunn goufen.

De Rapport kënnt zu engem Moment, wou d'Qualitéit vun der Regéierungsféierung vun ausserhalb genau ënnert d'Lupp geholl gëtt. De jäerleche Rechtsstaatlechkeetsbericht vun der Europäescher Kommissioun an d'Anti-Korruptiouns-Instanz vum Europarot, GRECO, drécken dem Land zënter Joren op d'Lück bei Transparenz an Offenleeung — eppes, wat fir e Land zielt, deem seng Wirtschaft op der Glafwierdegkeet vu senge Geriichter a Kontrollinstanzen baséiert.

Schéin Reegelen, schwaach Ëmsetzung

Iwwer all aacht Integritéits-Dimensioune vun der OECD weist sech ëmmer dat selwecht Bild: e Land, dat gutt Gesetzer mécht, mä d'Reegelen ongläich uwennt. Op Pabeier kënnt Lëtzebuerg dacks no bei seng Noperen; bei der gemoossener "Praxis" hänkt et ëmmer erëm hannendrun. De Rapport setzt d'Praxis vun der justizieller Integritéit op 20 Prozent (OECD-Duerchschnëtt 45), déi vun der Parquets-Integritéit op 21 Prozent (52) an déi vum Disziplinarsystem fir Beamten op just 17 Prozent — obwuel hir Reegele mat 92 Prozent bal un d'Spëtzt reechen.

• Strategesche Kader: 0 % Reegelen / 0 % Praxis (OECD-Duerchschnëtt 38 % / 32 %)
• Lobbying: 40 % / 33 % (43 % / 38 %)
• Interessekonflikter: 67 % / 33 % (80 % / 45 %)
• Justiziell Integritéit: 65 % / 20 % (66 % / 45 %)
• Parquets-Integritéit: 62 % / 21 % (66 % / 52 %)
• Disziplinarsystem fir Beamten: 92 % / 17 % (66 % / 22 %)

Bei der gréisster Schwächt gëtt de Rapport kloer Wuert. "Luxembourg fulfils 0% of OECD criteria on the strength of strategic framework and 0% on practice, compared to the OECD average of 38% and 32% respectively", heescht et — also: Lëtzebuerg erfëllt null Prozent vun de Krittäre fir d'Stäerkt vum strategesche Kader an null Prozent an der Praxis. Sou e Kader sief "essential to mitigate corruption risks in the public sector", also onerlässlech fir Korruptiounsrisiken am ëffentleche Secteur ze verréngeren. Och d'GRECO hat an hirer fënnefter Evaluatiounsronn schonn d'Feele vun enger ëmfaassender Präventiounsstrategie ugekrékelt.

Lücken um Lobbying an der Offenleeung

D'OECD erkennt un, datt sech beim Lobbying eppes beweegt huet: zënter 2024 publizéiert Lëtzebuerg en Online-Register mat den Nimm vun de Lobbyisten, hiren Organisatiounen an hiren Aktivitéitsberäicher. Mä si fënnt d'Architektur onkomplett. Sanktioune bei Verstéiss gëllen nëmme fir d'Deputéiert ënner hirem Verhalenscode, net fir all ëffentlech Amtsdréier, a keng Instanz an der Zentralregéierung iwwerwaacht de System.

Zu Lëtzebuerg gouf keen ëffentlecht Organ geschaaft, dat speziell d'Lobbying-Aktivitéiten iwwerwaacht.

Déi aner grouss Lück ass d'Offenleeung vun de private Interessen vun den Amtsdréier. All Deputéiert hunn tëscht 2019 an 2024 hir Interessedeklaratiounen ofginn, hält de Rapport fest, mä vergläichbar Donnéeë sinn fir d'Memberen vun der Regierung "net verfügbar". National Riichter mussen hir Interessen net deklaréieren, an d'Staatsulwäld weder Interessen nach Verméigen. Beim Zougang zu Informatioune stellt d'OECD fest, datt de Kadaster an d'Verméigens- an Interessedeklaratioune "of the top-two tiers of public employees in the executive branch and members of the judiciary are not available" — also vun den zwou ieweschten Hierarchie-Stufe vun den ëffentlechen Employéen am Exekutivberäich a vun de Membere vun der Justiz net disponibel sinn.

Wat d'Regierung dozou seet

D'Resultater treffen direkt op d'Reformagenda vun der CSV-DP-Koalitioun ënner Premier Luc Frieden, déi den 17. November 2023 vereedegt gouf. No dem Rechtsstaatlechkeetsbericht vun der Kommissioun, deen den 8. Juli 2025 publizéiert gouf, iwwerleet d'Regierung, eng formell Anti-Korruptiouns-Strategie a weider Moossnamen virzeschloen, an de Comité fir d'Préventioun vun der Korruptioun (COPRECO) — dat interministeriellt Organ ënner der Leedung vun der Justizministesch — sollt Ufank 2026 konkret Schrëtt fir d'Ëmsetzung vun den OECD-Empfeelunge virleeën.

D'Justizministesch Elisabeth Margue, am Amt zënter November 2023, leet dee Comité. D'Kommissioun huet och Fortschrëtter op anere Plazen festgehalen: Lëtzebuerg huet eng Empfeelung "voll ëmgesat", fir d'Reform vun de Kompetenze vu sengem Justizrot ofzeschléissen. De Conseil National de la Justice, dee mam Gesetz vum 23. Januar 2023 geschaaft gouf an zënter Juli dat Joer fonctionéiert, ernennt, evaluéiert a sanktionéiert elo d'Magistraten, mat de Riichter, déi eng Majoritéit vu senge néng Sëtz halen — och wann e puer Strukturen, wéi speziell Disziplinargeriichter, nach mussen opgebaut ginn.

Firwat dat zielt

An de Perceptiounsëmfroe steet Lëtzebuerg konsequent ënner de mannst korrupte Länner vun der Welt, a seng Opsiichtsbehörde kruten Luef fir hir Aarbecht géint d'Geldwäsch. De Bäitrag vun der OECD ass méi feinkärneg: si mësst, ob d'Integritéitsreegelen tatsächlech funktionéieren — an op deem Test fënnt si eng Finanzplaz, déi d'Maschinerie vun der Strategie, der Opsiicht an der Offenleeung nach net opgebaut huet, déi hir Noperen als selbstverständlech betruechten. Fir e Standuert, deem säi Konkurrenzvirdeel d'Vertraue ass, ass d'Klaaft tëscht Gesetz a Praxis genau dee Punkt, dee schwéier engem Investisseur z'erklären ass — an dee Punkt, deen d'Regierung Frieden zougesot, mä nach net geliwwert huet, zouzemaachen.