Journalisten kréien e klore Recht op Informatioun vum Staat

Wat d'Journalisten hei am Land zënter Joren gefuerdert hunn, steet elo schwaarz op wäiss am Gesetz: en zäregt Recht, fir vum Staat Informatiounen erauszekréien. Den Dënschdeg, de 7. Juli 2026, huet d'Chamber den Projet 8421 iwwer d'Fërderung vum professionelle Journalismus an dem demokratesche Debat ugeholl — mat 53 Jo-Stëmmen, kenger Géigestëmm a siwe Enthaltungen, sou wéi et am offizielle Vott-Registere vun der Chamber steet. D'Deputéiert hunn doriwwer eraus decidéiert, den zweete konstitutionelle Vott ze dispenséieren, sou datt den Text direkt ka an d'Kraaft trieden.

Datt d'Pressefräiheet konkret ausgebaut gëtt, ass an dëse Zäiten alles anescht wéi selbstverständlech — a villen Deeler vun der Welt geet et an déi aner Richtung. Et geet net ëm eng schéin Prinzipdeklaratioun, mä ëm kloer Flichten, déi eng Verwaltung muss anhalen, wann e Journalist e Papeier ufreet, an ëm e Kader, fir sech ze wieren, wann si refuséiert.

Wat sech konkret ännert

De Projet 8421 steet net eleng. Hie passt op eemol dräi bestoend Texter un: d'Gesetz vun 2004 iwwer d'Meenungsfräiheet an de Medien, d'Gesetz vun 2018 iwwer eng transparent an offe Verwaltung, an d'Gesetz vun 2021 iwwer d'Hëllef fir de professionnelle Journalismus. Zesumme gëtt fir d'éischt d'besonnesch Roll vum Beruffsjournalist unerkannt, deen Zougang zu Informatioune brauch, fir seng Aarbecht am ëffentlechen Interêt ze maachen — an domat kritt d'ëffentlech Verwaltung eng Flicht, déi néideg Dokumenter erauszeginn.

An der Praxis gëtt méi breet definéiert, wat als Dokument gëllt, an et gëtt méi kloer gereegelt, wéi eng Ufro muss traitéiert ginn. Zu de konkrete Flichte fir d'Verwaltung gehéieren:

• Eng brefor Definitioun vun engem "Dokument", déi all opgezeechent Informatioun ëmfaasst, egal an wéi engem Format.
• D'Flicht, dem Ufrosteller ze hëllefen, déi gesichten Dokumenter z'identifizéieren.
• Eng Confirmatioun vun der Ufro, déi eng geschat Traitementszäit uweist.
• Méi kloer Prozedure fir e Refus an d'Recoursë géint e Refus.
• Eng verlängert Lëscht vun Organer, déi ënner d'Transparenzflicht falen.
• E Virrang fir Ufroe vu Journalisten.

Wou Informatioune per Gesetz geschützt sinn, kann eng Verwaltung en Dokument mat gestrachene Passagen erausginn, amplaz et komplett zréckzehalen.

Delaien, Ausnamen an dat Klenggedréckt

D'Gesetz féiert bewosst keen eenzegen, fixe Delai an. D'Reaktiounszäiten, esou steet et am parlamentaresche Dossier, "kënne variéieren no de Recherchen, déi ze maache sinn" — d'Informatioun soll "an engem raisonnabele Kader" komme, well d'Journalisten ënner Zäitdrock schaffen. Wichteg: e laangt Schweigen vun der Verwaltung gëllt als Refus ze kommunizéieren. Domat gëtt de Wee op e Recours op, amplaz datt eng Ufro einfach onbeäntwert verfält.

Net all Schutz huet d'Redaktioun onverännert iwwerlieft. An der Kommissiounsaarbecht hu verschidde Deputéiert gefuerdert, datt e Refus obligatoresch muss begrënnt ginn, an datt et eng Aart Urgence-Recoursprozedur gëtt, wann e Journalist bei enger zäitkritescher Geschicht géint e Refus virgeet. Déi Debatten weisen: dee neie Recht ass echt, mä hie gëtt an der Praxis dorop gepréift, wéi d'Verwaltung "raisonnabel" Delaien interpretéiert a wéi séier si op déi bestoend Ausnamen zeréckgräift.

Wéi d'Regierung et versteet

D'Ministere presentéieren d'Reform als Äntwert op de Presserot, dee schonn zënter laangem op esou engem Recht insistéiert hat, an als Schrëtt, fir d'Lëtzebuerger Gesetzgebung un d'Konventioun vum Europarot iwwer den Zougang zu offiziellen Dokumenter — d'Tromsø-Konventioun — unzepassen. De Premier Luc Frieden, deen de Projet zesumme mat der Medieministesch Elisabeth Margue deposéiert huet, versteet den Zougang zu Informatioun als demokratesch Fundament.

Eng staark Demokratie baséiert op enger fräier, pluralistescher an zougänglecher Informatioun.

Wéi de Paquet virgestallt gouf, huet de Frieden argumentéiert, d'Pressefräiheet wier "e Schlësselsteen vun eisem demokratesche System" an d'Regierung hätt d'Flicht, weiderhin d'Aarbecht vun de Journalisten ze schützen an hinnen en Zougang zu Informatioun ze erméiglechen, "deen de Prinzip vun enger transparenter an offener Verwaltung respektéiert". D'Margue huet d'Moossnamen als "e koherente Ganzt" beschriwwen, dat souwuel op d'Fuerderunge vum Presserot äntwert wéi och op de Regierungsziel vun engem pluralisteschen Medieëmfeld.

Suen, Definitiounen an eise Rang

De Projet ännert och d'staatlech finanziell Ënnerstëtzung fir de Secteur, fënnef Joer nom Hëllefsgesetz vun 2021. Hie féiert eng de-minimis-Hëllef fir innovativ oder méi kleng Projeten an, sträicht déi ënnerschiddlech Hëllefsplaffongen, déi no der Zort vun der Publikatioun gegollt hunn, indexéiert all d'Hëllefsbeträg a maacht d'Konditioune fir Medie-Startups méi flexibel. Parallell gëtt d'Definitioun vum Beruffsjournalist op Empfeelung vum Presserot aktualiséiert: de Journalismus muss d'Haaptberuff vum Ufrostellergesinn — ausgeüübt zënter mindestens dräi Méint, ier d'Pressekaart ugefrot gëtt — an ass net vereenbar mat enger Aktivitéit am Beräich vun der Reklamm.

D'Reform kënnt zu engem Moment, wou Lëtzebuerg wäit uewen an den internationale Ranglëschte steet. Am World Press Freedom Index 2026 vu Reporter ouni Grenzen huet d'Groussherzogtum de 9. Rang vu 180 Länner mat engem Score vu 84,14 belaakt — no dem 13. Rang an engem Score vu 83,04 d'Joer virdrun. Grad den Zougang zu ëffentlechen Informatiounen war ee vun de schwaache Punkten hannert deene gudden Zuelen — d'Lück, déi dat neit Gesetz zoumaache soll. Ob et geléngt, hänkt manner um Text of wéi un deenen éischte Verwaltungen, déi eng formell Ufro drënner kréien — an drun, wéi séier a wéi vollstänneg si äntweren.