Chômage vun de Frontalieren: EU-Reform léisst d'Rechnung bei Lëtzebuerg

Ronn 232.000 Leit fueren all Moie geint d'Grenz eran, fir am Grand-Duché ze schaffen — a wann ee vun hinnen d'Aarbecht verléiert, dann huet bis elo net Lëtzebuerg, mä säin Heemechtsland d'Chômage-Rechnung bezuelt. Genee dee Prinzip gëtt elo ëmgedréint. Den 7. Juli huet d'Europäescht Parlament zu Stroossbuerg eng Reform ugeholl, déi d'Aarbechtsland — an domat oft Lëtzebuerg — fir de Chômage vu ville Grenzgänger zoustänneg mécht.

D'Deputéiert hunn d'Revisioun vun de Reglementer iwwer d'Koordinatioun vun de Sozialversécherungssystemer — d'Reglement (CE) Nr. 883/2004 an d'Ausféierungsreglement (CE) Nr. 987/2009 — mat 511 Stëmme fir, 87 dogéint an 61 Enthaltungen ugeholl. Mam Conseil vun der EU war den Text de 22. Abrëll no méi wéi 20 Verhandlungsronnen provisoresch fixéiert ginn, an eng Woch drop vun de Vertriedere vun de Memberstaaten confirméiert. De Projet, deen d'Europäesch Kommissioun schonn 2016 op den Dësch geluecht hat, war virdru scho zweemol gescheitert — 2019 an 2021 — an d'Belsch, d'Holland a Lëtzebuerg waren deemools ënner deenen, déi op der Brems stoungen.

Wat sech mat der Reform ännert

No de Reegele wéi se elo gëllen, freet e Grenzgänger, dee säin Job verléiert, d'Chômagegeld a sengem Wunnland — also bezilt France Travail, den ONEM an der Belsch oder d'Bundesagentur für Arbeit an Däitschland, obwuel d'Cotisatiounen do bezuelt goufen, wou d'Persoun geschafft huet. Dës Logik gëtt fir Leit mat enger méi laanger Beschäftegung ëmgeschriwwen.

• Wien am Aarbechtsland eng ononnerbrachen Period vun op d'mannst 22 Wochen beschäftegt, selbststänneg oder versécheert war, freet no engem Jobverloscht d'Leeschtung an deem Staat — no dem Prinzip vum "Beschäftegungsland" an ënner deem seng national Konditiounen.
• Ënner der Grenz vun 22 Wochen bleift, wéi bis elo, d'Wunnland zoustänneg.
• Wien an en anert EU-Land plënnert fir Aarbecht ze sichen, ka säi Chômagegeld aus dem Land, dat een verlooss huet, kënfteg sechs Méint laang mathuelen — amplaz vun den dräi Méint bis elo — mat enger méiglecher Verlängerung.
• Fir detachéiert Aarbechter kommen kloer Umeldungsreegelen, mat enger obligatorescher virgängeger Notifikatioun am Bausecteur, an éngere Krittären, fir "Bréifkëschtefirmen" ze bekämpfen.

D'Parlament huet d'Reform als méi Sécherheet fir déi ronn 16 Millioune Leit presentéiert, déi an engem anere Memberstaat wunnen oder schaffen wéi deem, aus deem se stamen.

Haut ass e gudden Dag fir Millioune mobil Aarbechter. Dës Reform war laang iwwerfälleg, an mir hunn haut op der Basis vun engem schwéieren, awer néidege Kompromëss e wichtege Schrëtt no vir gemaach.

Sou huet et Gabriele Bischoff gesot, déi däitsch sozialdemokratesch Europadeputéiert a Vizepresidentin vum Parlament, déi als Rapporteur de Projet gefouert huet.

Firwat Lëtzebuerg méi betraff ass wéi all aneren

Keng aner Wirtschaft an der EU hänkt esou staark un der Grenzgängerkraaft wéi de Grand-Duché. No den Zuele vum Statistiksamt STATEC hat Lëtzebuerg Enn 2025 ronn 494.000 Salariéen, dovun ongeféier 47% Grenzgänger — also ëm déi 232.000 Leit, déi all Dag erapendelen, dorënner ronn 120.000 aus Frankräich a jee ronn 50.000 aus der Belsch an aus Däitschland. Aarbechtsminister Marc Spautz beziffert de Grenzgängeraardeel um Privatsecteur op 74%.

Bis elo profitéiert d'Lëtzebuerger Stat still vun dëser Ofhängegkeet: verléiert e Grenzgänger säi Job, da bezilt de Chômagefong vu sengem Heemechtsland. D'Reform dréint dee Floss ëm a verréckelt e groussen Deel vun där Chargë op de Staat, wou de Loun — an d'Cotisatiounen — verdéngt goufen.

Fir Lëtzebuerg, wou 74% vum Privatsecteur aus Grenzgänger besteet, ass dat eng Fro vun enger Gréissteneuerdnung, déi néierens soss an der Europäescher Unioun sou ass.

D'Regierung schätzt, datt d'Ännerung Lëtzebuerg an der Gréissteneuerdnung vu 200 Milliounen Euro wäert kaschten — eng Zuel, déi si als ongeféier bezeechent, well de Marché de travail an d'Grenzgängerzuele schwanken. Laut Regierung huet Lëtzebuerg eng Iwwergangszäit vu bis zu siwe Joer erausgehandelt fir sech virzebereeden. An deem Delai misst d'ADEM sech grondsätzlech ëmstellen — d'IT-Systemer moderniséieren, méi Personal astellen an en automateschen Datenaustausch mat den Nopeschlänner opbauen — während Lëtzebuerg praktesch Arrangementer mat Paräis, Berlin a Bréissel aushandelt.

Wat dat fir e gekënnegte Grenzgänger heescht

Fir e franséische, belsche oder däitsche Resident, dee säi Lëtzebuerger Job verléiert, ass d'Ännerung uerdentlech. Amplaz sech nëmme bei sengem Heemechtsservice ze mellen an no de Reegele vu sengem Wunnland bezuelt ze ginn, géif e Beschäftegte mat op d'mannst 22 Wochen Aarbecht zu Lëtzebuerg kënfteg vun der ADEM, no Lëtzebuerger Konditiounen, seng Leeschtung froen.

Well d'Lëtzebuerger Chômagegeld um Lëtzebuerger Loun berechent gëtt — deen allgemeng méi héich ass wéi jenseits vun de Grenzen — kéinte vill Grenzgänger méi kréien wéi hire Heemechtssystem géif bezuelen. Dat ass am Fong och genau de Grond, firwat d'Käschten op Lëtzebuerg wanderen: de Staat, deen d'Cotisatiounen agesammelt huet, iwwerhëlt elo och d'Auszuelung. De Präis fir d'Aarbechter ass administrativ — et mat enger Agence an engem Land ze dinn, wou ee net wunnt — an hänkt dovun of, wéi séier d'grenziwwerschreidend Koordinatioun op d'Bee gestallt gëtt.

Wéi et elo weidergeet

D'Ofstëmmung am Parlament ass net dee leschte Schrëtt. De Conseil vun der EU muss den Text nach formell unhuelen, duerno gëtt en am Amtsblat vun der EU publizéiert an trëtt a Kraaft, woubäi déi nei Chômage-Bestëmmungen iwwer d'Iwwergangszäit lues agefouert ginn. Fir Lëtzebuerg sinn déi Joeren, déi bleiwen, d'Fënster fir d'ADEM ëmzebauen an déi bilateral Ofkommes ze schléissen, déi entscheeden, wéi glat — a wéi deier — de Wiessel fir Honnertdausende Grenzgänger an der Groussregioun ausfält.

Ënnerstëtzer, dorënner de Europäesche Gewerkschaftsbond, gesinn an der Reform eng iwwerfälleg Gerechtegkeet fir mobil Aarbechter an e Riegel géint de Mëssbrauch vun den Detacheringsreegelen. Fir de Grand-Duché ass et zugläich e Budgetsproblem mat enger Zäitzënder vu siwe Joer — e seelene Fall, wou dat wirtschaftlecht Modell, dat d'Wuestem vu Lëtzebuerg ugedriwwen huet, elo eng Rechnung ugehaangen huet.