Nidderege Réckstand, méi laang Prozeduren: D'Justiz kënnt net iwwerall no

233 Deeg: Esou héich louch 2024 déi rechneresch Ofbauzäit fir zivil, kommerziell, administrativ an aner net-strofrechtlech Affären an éischter Instanz. 2023 waren et nach 198 Deeg. Dat heescht net, datt all Prozess esou laang dauert. Et weist awer, datt d'Geriichter d'Affären net méi am selwechten Tempo ofschléisse wéi virdrun.

Dat geet aus dem Lëtzebuerger Kapitel vum Rechtsstaatsbericht vun der Europäescher Kommissioun ervir, dat de 17. Juli 2026 publizéiert gouf. D'Kommissioun hält fest, datt de Justizsystem insgesamt effizient bleift. D'Ofschlossquot ass 2024 awer vu ronn 96% op 90% gefall. Gläichzäiteg gehéiert d'Zuel vun den nach oppenen Affären zu den niddregsten an der EU.

Eng kleng Reserve, déi méi lues ofgebaut gëtt

Déi sougenannt Ofbauzäit ass en Indicateur fir d'Aarbechtsbelaaschtung, keng gemoossen Duerchschnëttsdauer vun all eenzelner Affär. Gerechent gëtt d'Zuel vun den Dossieren, déi um Enn vum Joer nach op sinn, gedeelt duerch d'Zuel vun den am Laf vum Joer ofgeschlossenen Affären, multiplizéiert mat 365. Eng kleng Reserve kann deemno trotzdeem zum Warnsignal ginn, wann d'Ofschlossquot fält.

Bei de streidegen zivilen a kommerziellen Affären ass d'Ofbauzäit an éischter Instanz vun 221 op 251 Deeg geklommen. Domat läit Lëtzebuerg no beim EU-Median vun 248 Deeg. An zweeter Instanz waren et dogéint 527 Deeg, géintiwwer engem EU-Median vun 207. An drëtter Instanz ass de Wäert zwar vu 427 op 352 Deeg zeréckgaangen, louch awer nach ëmmer iwwer dem Median vun 205 Deeg.

Méi nei Dossiere waren hei net de Grond. D'Zuel vun den zivilen a kommerziellen Affären, déi an éischter Instanz erakoumen, ass 2024 ëm 2,2% gefall. Trotzdeem ass d'Zuel vun den oppenen Affären ëm 10,9% geklommen, bei enger Ofschlossquot vun 92,9%. De Problem läit also beim Duerchsaz an net bei engem plëtzlechen Undrang.

Um Verwaltungsgeriicht kippt d'Gläichgewiicht

Am däitlechste war d'Verschlechterung an éischter Instanz am Verwaltungsrecht. D'Ofbauzäit ass ëm 50,3% geklommen, vu 479 Deeg am Joer 2023 op 720 Deeg 2024. Den EU-Median louch bei 327 Deeg. Bannent engem Joer sinn 62% méi administrativ Affären erakomm; d'Ofschlossquot ass vun 98% op 59,9% gefall, an d'Zuel vun den oppenen Dossieren ass ëm 49% gewuess.

Méi wéi sechs vun zéng Affäre virum Verwaltungsgeriicht betreffen d'Migratioun an den Asyl. De Gesetzesprojet 8694 gesäit dofir eng spezialiséiert Sektioun fir Asyl an Immigratioun vir, déi Enn 2027 soll ufänken. Am Juni 2026 louch den Text nach an der Chamberkommissioun. Vertrieder vun den administrative Geriichter hunn donieft eng parallel Rekrutéierungsprozedur gefuerdert, fir dat néidegt Personal mat Zäiten ze fannen.

Vill Riichter um Pabeier, Lücken am Alldag

Un der Gesamtzuel vun de Riichter eleng léisst sech de Personaldrock net ofliesen. Eurostat huet 2024 zu Lëtzebuerg 36 Beruffsriichter pro 100.000 Awunner gezielt; an der EU waren et 15,7. Beim Geriichtspersonal ouni Riichterfunktioun huet d'CEPEJ dogéint 41,5 Persoune pro 100.000 Awunner erfaasst, ënner hirem EU-Median vun 59,4.

De Conseil national de la justice huet gemellt, datt tëscht 2021 an 2023 vun 75 ausgeschriwwene Riichterposten der 32 net besat konnte ginn. 2024 huet d'Situatioun sech verbessert: 28 vun 30 Poste goufe besat. D'Kommissioun gesäit awer weider Rekrutéierungsschwieregkeeten, besonnesch um Appellgeriicht. Eng zousätzlech Hürd ass d'Fuerderung, déi dräi Landessprooche fléissend ze beherrschen.

De President vum Ieweschte Geriichtshaff, Thierry Hoscheit, erkennt de Problem un: „Et ginn nach ëmmer Affären, déi och objektiv gekuckt ze laang daueren, an deem Sënn, datt d'Zäit, déi fir hir Enquête gebraucht gëtt, kéint verkierzt ginn.“

„Wat manifestement e Skandal ass.“ — John Petry, Procureur général d'État

Bei de Strofgeriichter feelen komplett Donnéeën iwwer d'Dauer. De Procureur général d'État John Petry huet awer laang Enquêten a Finanz- a Wirtschaftsstrofdoten als grousse Problem bezeechent an dat op eng personell ënnerbesate Police judiciaire zeréckgeféiert.

Méi Personal an digital Projeten, mee keng séier Wierkung

De méijärege Programm vun der Regierung schaaft bis 2026/27 insgesamt 94 Magistratsposten an 20 Poste fir Justizattachéen. Parallel ginn d'Projete vu Paperless Justice 2026 an 2027 schrëttweis ageféiert. D'Ëmsetzung stéisst nach op e puer strukturell Schwächten:

• IT-Personal: Déi disponibel Ekippe si limitéiert.
• Infrastruktur: D'Netzwierker si fragmentéiert an en Deel vun den Instrumenter ass vereelzt.
• Aarbechtsweisen: D'Prozedure sinn net iwwerall eenheetlech.

D'Justizministesch Elisabeth Margue bréngt d'Bedeitung vun de Reformen esou op de Punkt: „E gutt Fonctionéiere vun der Justiz ass eng wesentlech Viraussetzung, fir datt mir d'Vertrauen an eise Rechtsstaat weider kënnen erhalen.“ D'Zuele weisen dobäi zwee Biller gläichzäiteg: Lëtzebuerg huet am EU-Verglach wéineg oppen Affären, mee an e puer Beräicher dauert et ëmmer méi laang, bis se ofgeschloss ginn.